KOTA KINABALU: Perniagaan di Sabah yang berhasrat mengembangkan operasi ke pasaran nasional dan serantau perlu memiliki lebih daripada sekadar akses kepada pembiayaan, sebaliknya memerlukan pengurusan mantap, pasukan berkebolehan dan strategi perniagaan yang jelas bagi memastikan pertumbuhan mampan serta daya saing jangka panjang.

Presiden Dewan Perdagangan Malaysia–China (MCCC) Sabah merangkap Ahli Jawatankuasa Eksekutif Federation of Public Listed Companies Berhad (FPLC) dan Pengarah Eksekutif Kim Teck Cheong Consolidated Berhad (KTC), Datuk Dexter Lau, berkata demikian ketika menyertai forum Kembara Borneo 2026 – Sabah pada 14 Oktober lalu.

Program anjuran Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) dan Capital Markets Malaysia (CMM) itu menghimpunkan pemimpin perniagaan serta pemain pasaran modal bagi membincangkan peluang pertumbuhan dan pilihan pembiayaan untuk perusahaan tempatan.

Berkongsi pengalaman KTC berkembang daripada sebuah syarikat berpangkalan di Sabah kepada kumpulan perniagaan dengan rangkaian di seluruh negara, Dexter berkata pengembangan perniagaan memerlukan persediaan rapi serta pemahaman mendalam terhadap keupayaan dan hala tuju syarikat.

Dalam sesi panel bertajuk “Building Sabah’s Next Growth Champions: Capital, Scale and Market Access” yang dikendalikan Ahli Jawatankuasa Penasihat Pasaran Modal (CMAC), Tan Sri Andrew Sheng, beliau turut berkongsi pandangan bersama Pengarah Urusan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia, Datin Paduka Azalina Adham.

Dexter mengingatkan usahawan supaya tidak terlalu menumpukan perhatian kepada usaha mendapatkan dana atau sekadar meniru kejayaan pihak lain. Sebaliknya, setiap perniagaan perlu membina strategi pertumbuhan berdasarkan keadaan, cabaran dan kekuatan masing-masing.

“Anda mesti mempunyai pelan yang jelas,” katanya sambil menegaskan bahawa syarikat perlu memahami hala tuju perniagaan dan kaedah pelaksanaannya sebelum mendapatkan modal tambahan.

Menurutnya, pelan perniagaan yang kukuh dan disokong asas operasi yang mantap lebih berupaya menarik keyakinan institusi kewangan, pelabur serta rakan strategik.

Beliau berkata, usahawan perlu mengutamakan pembinaan nilai perniagaan yang dapat membuktikan keupayaan syarikat melaksanakan rancangan pertumbuhan, berbanding mengejar pembiayaan semata-mata.

Selain itu, usahawan perlu memahami prestasi dan kedudukan kewangan syarikat secara menyeluruh, termasuk sumber pendapatan, margin keuntungan kasar, kos operasi, kos pembiayaan dan keuntungan bersih.

Mereka juga perlu mengetahui kedudukan pesaing, kekuatan rangkaian perniagaan serta peranan individu penting yang memacu perkembangan syarikat.

Dexter turut menekankan kepentingan mengekalkan tenaga kerja dan pasukan pengurusan yang stabil ketika perniagaan berkembang. Katanya, pertumbuhan sukar dikekalkan sekiranya kakitangan utama meninggalkan organisasi atau pihak pengurusan gagal menyesuaikan diri dengan perubahan keperluan operasi.

Keadaan itu bukan sahaja boleh menjejaskan kelancaran operasi, malah berpotensi menimbulkan kebimbangan dalam kalangan pelabur terhadap keupayaan syarikat mengekalkan prestasi.

Menurutnya, pelabur bukan sekadar menilai unjuran pertumbuhan atau jumlah pembiayaan yang ingin diperoleh, tetapi turut meneliti konsistensi perancangan, kecekapan operasi, kekuatan sumber dan kualiti pengurusan.

Syarikat perlu membuktikan bahawa modal yang diperoleh dapat dimanfaatkan secara berkesan, operasi dapat dikekalkan dengan stabil dan pertumbuhan mampu dicapai secara mampan.

Mengimbas pengalaman KTC membuat persediaan untuk penyenaraian awam, Dexter berkata proses itu melibatkan penelitian rapi serta pelbagai peringkat penilaian dan pertanyaan daripada Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.

Walaupun mencabar, proses berkenaan mendorong KTC menilai semula amalan perniagaan, memperkukuh kepimpinan dan menambah baik pengurusan operasi.

Katanya, proses itu membantu membentuk organisasi yang lebih kukuh, sekali gus menyediakan asas penting bagi pengembangan berterusan syarikat, termasuk aspirasi untuk berkembang di peringkat serantau.

Bagi Dexter, penyenaraian awam bukan sekadar kaedah mendapatkan modal, malah membantu syarikat meningkatkan disiplin dan akauntabiliti menerusi tadbir urus korporat yang lebih kukuh serta struktur pengurusan yang sistematik.

Beliau turut menggalakkan usahawan Sabah memanfaatkan platform seperti Kembara Borneo untuk berinteraksi secara langsung dengan pengawal selia dan profesional pasaran modal, mengemukakan pertanyaan serta mendapatkan panduan mengenai langkah yang diperlukan bagi membawa perniagaan ke tahap seterusnya.

Menurutnya, interaksi sedemikian membolehkan pemilik perniagaan mengenal pasti kelemahan operasi dan memahami jangkaan pelabur sebelum mendapatkan pembiayaan.

Bimbingan serta rangkaian industri yang dibina menerusi platform itu juga dapat membantu usahawan membuat keputusan lebih tepat dan meningkatkan kesiapsiagaan menghadapi cabaran pengembangan perniagaan.

Beliau berkata, program berkenaan bukan sahaja memperkenalkan pilihan pembiayaan, tetapi turut membantu syarikat membina kapasiti dan daya tahan untuk berkembang dalam persekitaran perniagaan yang semakin kompetitif.

Sementara itu, Andrew menekankan kepentingan membina rangkaian hubungan dalam dunia perniagaan, sambil menyatakan bahawa syarikat di Sabah berpeluang menghubungkan perniagaan mereka dengan pasaran global.

Katanya, hubungan yang dibina merentas industri dan rantau berpotensi membuka ruang kepada kerjasama serta peluang komersial baharu.

Kembara Borneo 2026 – Sabah bertujuan meningkatkan kesedaran perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) serta syarikat pertengahan mengenai peluang pembiayaan melalui pasaran modal, memperkenalkan inisiatif yang menyokong pertumbuhan dan daya saing perniagaan, selain memperkukuh kerjasama antara agensi kerajaan, pelabur, perantara kewangan dan pihak berkepentingan industri.

Secara keseluruhan, perbincangan itu menekankan bahawa pengembangan perniagaan yang mampan bermula dengan pemahaman mendalam terhadap operasi syarikat, perancangan yang jelas dan pasukan pengurusan yang berkeupayaan.

Asas tersebut dapat membantu syarikat meningkatkan keyakinan pelabur, mendapatkan akses kepada pembiayaan, menembusi pasaran baharu dan bersaing pada peringkat lebih luas.